Pleintje Breda

De naam

Bij de brede Aa

Breda is een raadsel dat zich graag in twee delen laat lezen. De geleerde uitleg ontleedt het in 'braida' (breed) en 'aχwō' (een natuurlijke waterloop), wat tezamen 'brede waterloop' betekent. De populaire uitleg uit de achttiende eeuw zegt simpelweg: Brede Aa, de plek waar de Mark en de Aa elkaar verbreden. Beide uitleggen kloppen min of meer, en allebei wijzen ze op water. Een stad die haar naam aan stromen dankt, en ze in een vesting heeft proberen tegen te houden.

Vijf momenten

Tijdlijn

1. 1252

   Stadsrechten

   Hendrik IV van Schoten verleent stadsrechten aan een nederzetting bij de samenvloeiing van Mark en Aa.

2. 1581

   Het Turfschip

   Adriaen van Bergen verbergt zeventig soldaten in zijn turfschip; de Spaanse bezetters merken het niet. Breda wordt heroverd voor Willem van Oranje.

3. 1853

   Vincent van Gogh in Zundert

   Iets ten zuiden van de stad wordt de schilder geboren. Zijn vroege brieven gaan over Breda en het Brabantse landschap dat hij voor altijd zou meedragen.

4. 2004

   Chassé Theater

   Herman Hertzberger zet een theater neer dat de halve binnenstad opnieuw uitvindt. Een stad krijgt opnieuw een hart.

5. vandaag

   188.779

   Een stad met een KMA, een carnaval dat Kielegat heet, en bossen op fietsafstand waar je vergeet dat dit allemaal Nederland is.

Wie hier eerder kwam

Bekende stadsgenoten

• Constantijn Huygens1596–1687

  Diplomaat, componist, dichter. Hield veel van Breda; zijn vader was er secretaris, en zijn brieven verraden een man die in de Mark-vallei aarde aan zijn schoenen kreeg.

• Nellie van Kol1851–1930

  Kinderboekenschrijfster en feministe. Woonde rond 1900 in Princenhage en schreef daar haar pamfletten voor het kiesrecht van vrouwen.

• J.M.A. Biesheuvel1939–2020

  Niet hier geboren, wel hier opgegroeid en in De Markenburg een goede tijd gekend. Schreef korte verhalen die op een rare, melancholische manier troostend zijn.

• Yvonne Kroonenberg1951

  Psycholoog en schrijver. Maakte van de Nederlandse relatie‑essay een eigen genre: droog, scherp, en vaak woedend om de juiste dingen.

Vandaag

Breda in cijfers

Inwoners Breda

188.779

CBS, 1 januari 2025

Op Pleintje

18

alpha · juni 2026

Nieuwe stadsgenoten

3

deze week

Oudste lid

Wim (1946)

lid sinds maart 2026

Volgende avond

woensdag 1 juli, 19.30

Café De Beyerd

Lokaal Journaal

4

artikelen tot nu toe

Niet uit de gids

Drie dingen, zoals een vriend ze zou vertellen

• Loop het Mastbos in van Princenhage

  Voor de toeristen er zijn. Het oudste bos van Nederland (geplant rond 1500), met paden die net niet recht zijn. Op zondagochtend hoor je alleen jezelf en een specht die het oneens is met je tempo.

• Boekhandel Van Kemenade & Hollaers op de Ginnekenmarkt

  Een onafhankelijke boekhandel die echt onafhankelijk is. De selectie wijkt af van de hitlijst, en in het zaaltje achterin is regelmatig een schrijver. Vraag naar de Brabantse plank.

• Een kop koffie op de Havermarkt

  Aan de oudste pleinen van de stad, op een willekeurige doordeweekse middag. De Grote Kerk steekt over de daken; de wind komt altijd uit dezelfde hoek. Een uur zitten en je begrijpt Breda.

Deze week

Wat speelt op Pleintje Breda

• Joke schreef over wandelingen in het Mastbos en hoe een Nederlands bos heel even niet Nederlands voelt.
• Tom stelde voor om aan Constantijn Huygens een leesavond te wijden. We bekijken het.
• Iemand wilde weten of we ook iets met Ginneken doen. Daar wonen mensen die schrijven. Natuurlijk doen we dat.