Pleintje

Een open brief

Aan Nederland, even tussendoor

Over wat we missen, wat we willen, en wat we niet zullen worden.

Beste lezer, vijftien jaar geleden klikte je op een knop en ontstond er een gesprek. Niet altijd vriendelijk, niet altijd verstandig, maar wel een gesprek. Iemand schreef iets, iemand antwoordde, iemand kwam er weer op terug, en als je op een zondagavond op de bank lag, kon je opscrollen en zien wat de week had voortgebracht. Het was rommelig, het was menselijk, en het was van ons.

Wat er daarna gebeurde, weet je. Het is honderd keer beschreven en wij gaan dat niet weer doen. We gaan ook niet boos doen. We hebben geen zin in dat gemopper, en jij waarschijnlijk ook niet. We willen alleen, met je permissie, vaststellen dat het gesprek langzaam iets anders werd. Een tijdlijn werd een aanbeveling. Een aanbeveling werd een verslaving. Een vriend werd een bron. Een gedachte werd een meting. En op de plek waar je vroeger jezelf was, leerde je gaandeweg om iemand te zijn die het algoritme begreep.

Dat is geen ramp. Dat is een verschuiving. Maar het is wel een verschuiving die ons niet meer staat. We willen weer met elkaar praten zonder dat een reclame‑apparaat besluit wie er meeluistert. We willen niet langer leveren wat wij schrijven aan een bedrijf dat het verkoopt aan een ander bedrijf dat het, naar wij hopen, nog steeds onze taal noemt. We willen ook geen revolutie en geen manifest tegen iets. We willen iets bouwen waar we, voor de verandering, weer blij van worden.

Daarvoor hebben we ons aan een paar dingen gehouden. Geen lijstje, geen plakkaat. Gewoon een paar zinnen die we hardop voor onszelf zeggen als we niet weten wat te doen.

Vijf dingen waar wij ons aan houden

Een gesprek is geen product. Een gesprek is, om het ouderwets te zeggen, een gemeenschapsdaad. Het ontstaat tussen mensen, het hoort bij die mensen, en het is niet aan een derde partij om er een verdienmodel aan vast te knopen. Geen heilige regel, gewoon een eenvoudige observatie waar wij ons aan houden.

Een tijdlijn is chronologisch. Niets meer, niets minder. Wat het laatst geschreven werd, staat bovenaan. Wij maken geen plek waar de oudtante van een vreemde inwoner van Zwolle bovendrijft omdat ze bij toeval een woord raakt dat het systeem warm vindt. Een tijdlijn is van jou, samengesteld door wat jij gekozen hebt te volgen, en niet door een wiskundige die de stilte aan het slijten is.

Reclame hoort niet bij een ontmoeting. Je nodigt iemand niet bij je thuis uit en zet daar dan een verkoper bij. We willen geen verdienmodel dat ons dwingt om aan je aandacht te trekken. We willen je aandacht alleen als jij ons die geeft. Verder kan iedereen op het pleintje hetzelfde zien als ieder ander. Niet alleen wie een hekje en een notitie heeft betaald.

Nederlands recht past ons wel. Niet omdat het volmaakt is, maar omdat het van ons is, en omdat we het kunnen herzien als het krap blijkt. We willen niet dat een rechter in Texas of een bestuurder in Californië bepaalt wat hier mag worden gezegd en wat niet. We willen ruzie maken volgens onze eigen regels, en het is goed als die regels saai en uitlegbaar zijn.

Jouw woorden blijven van jou. Wij bewaren ze omdat ze ergens moeten staan, niet omdat ze waardevol voor ons zijn. Als jij weggaat, gaan ze met je mee, of je vraagt of we ze willen vergeten. We verdienen er niets aan en we lenen ze ook niet uit. Het is jouw stem, en die hoort bij jou.

Een gesprek is geen product. Het is iets dat ontstaat tussen mensen, en daar hoort het te blijven.

Wat wij willen zijn

We willen een plein zijn. Geen marktplaats, geen marketingapparaat. Niet de speeltuin met de luidste kinderen vooraan, maar het soort plein dat je vindt in een stadje dat een paar honderd jaar oud is. Vier bomen, een fontein die wel of niet werkt, een bankje in de schaduw, een terrasje met de stoelen scheef. Er wonen mensen die elkaar groeten. Er hangen wat ouderen rond bij de boekenkraam. Er rennen kinderen. Soms is het lawaaierig, soms wordt er gefluisterd. Niemand verkoopt je een abonnement op vertrouwen. Het is er gewoon.

We willen een plek zijn waar je hardop denkt en waar iemand het hoort. Waar een columnist haar stuk plaatst en zes mensen iets terug zeggen dat hout snijdt. Waar een journalist over zijn dorp schrijft en de wethouder hem leest in plaats van een ambtenaar in een dashboard. Waar iemand schrijft over een wandeling die ze gisteren maakten, en de buurvrouw zegt: dat paadje ken ik, daar zit een specht. We willen, kort gezegd, dat het soort dingen weer gebeurt dat vijftien jaar geleden vanzelf gebeurde.

We willen ook een plek zijn waar het langzaam mag. Een bericht hoeft niet binnen tien minuten antwoord te krijgen. Een tijdlijn hoeft niet vol te staan. Stilte hoort er ook bij. Op een plein loopt niemand met een megafoon. Wie er met een megafoon komt staan, wordt vriendelijk maar bepaald gevraagd weer naar huis te gaan.

En we willen klein blijven. Niet omdat klein vanzelf goed is, maar omdat we willen weten met wie we praten. Een plein is geen stadion. Een plein heeft randen. Het maakt uit hoeveel mensen er passen voor het zijn aard verliest. Wij denken dat het maximum ergens onder de honderdduizend zit. Misschien hoger, misschien lager. We gaan het samen ontdekken.

Wat wij niet willen zijn

We willen geen nieuw X zijn. We hebben geen ambitie tot wereldsucces. Wij zoeken geen extern kapitaal en wij hebben geen voornemen ooit te verkopen. We willen geen tien miljoen gebruikers in het eerste jaar; we willen vijftig in 2026, vijfhonderd in 2027, en daarna zien we wel hoe het loopt. We willen geen mascotte, geen growth team, geen pop‑up die om je e‑mailadres zeurt. We willen geen kunstmatige verontwaardiging die een statistiek moet voeden. We willen geen "discovery feed".

We willen ook geen toon opleggen. We willen niet dat iemand zich aan het pleintje aanpast. Schrijf zoals je schrijft. Wees streng, wees lief, wees grappig, wees boos. Wij modereren wat strafbaar is en niets meer, en als wij iets onverstandigs doen leggen we het uit, en je mag het weten als we het terugdraaien.

We willen ook niet langer bestaan dan we waard zijn. Als blijkt dat het niemand interesseert, dan stoppen we. We hebben geen verplichting om eeuwig te bestaan. We hebben de verplichting om te bestaan zolang we van waarde zijn. Dat verschil maakt veel uit.

Tot zover

Wat we hier willen, in het kort, is geen plek voor de hele wereld. Het is een plek voor de mensen die merken dat ze het missen. Een Nederlandse plek, klein genoeg om jou te herkennen, groot genoeg om je te laten verbazen. Een plek waar het gesprek mag blijven en waar, als je een keer een tijd niet komt, je gemist wordt door iemand met een naam. Niets meer en niets minder.

Als je dat herkent, dan zijn we al begonnen voor jou. Schrijf je hier in en je hoort van ons als er een bankje vrij is.

We zien je op het pleintje.

Geschreven juni 2026 door Stichting Pleintje in oprichting