Pleintje Nijmegen

De naam

De nieuwe markt

Nijmegen heet zo omdat de Romeinen er Noviomagus van maakten: 'nieuwe markt', met een Keltisch achtervoegsel voor 'veld' of 'markt'. Voor hen was het inderdaad nieuw; zij waren er net en bouwden er aan de Waal een legerkamp. Via Novomagus, Neomagus, Numaga en Nieumeghen werd het in onze mond Nijmegen. Een stad die zichzelf 'de oudste van Nederland' noemt, en daarmee, ietwat brutaal, bedoelt dat er hier al van alles gebeurde toen Amsterdam nog dras stond.

Vijf momenten

Tijdlijn

1. 19 v.Chr.

   Romeins kamp

   Op de Hunerberg bouwt een legioen een castra. Eerste keizerlijke bezetting in de Nederlanden.

2. 98 n.Chr.

   Stadsrechten van Trajanus

   Keizer Trajanus verleent stadsrechten aan Ulpia Noviomagus Batavorum. Daarmee is Nijmegen de oudste stad van Nederland. Officieel.

3. 1230

   Stadsrechten (alweer)

   Frederik II bevestigt de stadsrechten voor de tweede keer in twaalf eeuwen. Een stad die het niet bij één keer laat.

4. 1944

   Het bombardement

   Op 22 februari verwoest een vergissingsaanval een groot deel van de binnenstad. Nijmegen verliest 800 mensen en zijn middeleeuwse hart.

5. vandaag

   189.000

   Stad van studenten, Vierdaagse, Romeinse opgravingen, en een Waal waarvan de nevengeul in 2027 vijftien jaar oud wordt.

Wie hier eerder kwam

Bekende stadsgenoten

• Koos van Zomeren1946

  Schrijver en columnist. Woonde lang in Nijmegen en schreef 'Die stad, dat jaar', over de stad zoals een wandelaar haar herkent, niet zoals een toerist haar leest.

• Frans Kusters1949–2012

  Geboren en getogen Nijmegenaar. Schreef korte verhalen die in vier bladzijden een heel leven te pakken kunnen krijgen, vaak het zachte deel van een hard leven.

• Cornelis Krayenhoff1758–1840

  Natuurkundige, arts, generaal, waterstaatkundige. Maakte de eerste topografische kaart van Nederland en ontwierp het Hollandse stelsel van waterlinies.

• Victor Vroomkoning1938

  Pseudoniem van Walter van de Laar. Dichter, Nijmegenaar bij keuze. Stadsdichter geweest, nog steeds aanwezig: op zijn fiets, met een schrift in zijn binnenzak.

Vandaag

Nijmegen in cijfers

Inwoners Nijmegen

189.000

Stads- en Wijkmonitor Nijmegen 2025 / CBS

Op Pleintje

21

alpha · juni 2026

Nieuwe stadsgenoten

4

deze week

Oudste lid

Annie (1942)

lid sinds februari 2026

Volgende avond

woensdag 1 juli, 19.30

Café Daen

Lokaal Journaal

5

artikelen tot nu toe

Niet uit de gids

Drie dingen, zoals een vriend ze zou vertellen

• Een ochtend op de Hunerberg

  Het oudste stuk Nijmegen, waar de Romeinse legioenen lagen. Bij de Belvédère heb je uitzicht over de Waal die zich onder je in twee armen splitst. Als de zon opkomt is het bijna een Caspar David Friedrich.

• Boekhandel Roelants op de Van Broeckhuysenstraat

  Een familiezaak, vier verdiepingen, en de meest serieuze poëzie‑afdeling buiten de Randstad. Op zaterdagochtend zit er soms een schrijver beneden te lezen. Hij wil best praten.

• Loop langs de Waalkade naar de Lentse warande

  Over de Snelbinder, fietsbrug naast de spoorbrug. Aan de overkant ligt de nevengeul, met grazende koeien tegen een silhouet van een Romeins legioen. Een wandeling die je oud en jong tegelijk maakt.

Deze week

Wat speelt op Pleintje Nijmegen

• Hannah schreef een aantekening over de Vierdaagse, en hoe een stad voor één week vier dagen lang een dorp wordt.
• Olaf hield een leesavond bij Roelants over Frans Kusters; zes mensen, één boek, twee uur, nog twee bestellingen.
• Iemand wilde weten of er ook iets in Lent op poten kan. Misschien in oktober.